Wbrew przekonaniu, jajko jest bardziej wytrzymałe, gdy spada na bok, a nie na czubek

12 maja 2025, 12:47

Wyobraźcie sobie, że macie upuścić jajko z pewnej wysokości tak, by się nie rozbiło. W jakiej pozycji je upuścicie: by spadło na bok czy na któryś z końców? Przekonanie, że jajko jest bardziej wytrzymałe na uderzenia w jeden z końców jest tak powszechne, że mowa jest o tym i podczas szkolnych eksperymentów, i w materiałach wideo w internecie. Inżynierowie z MIT postanowili sprawdzić, czy jest to prawdą. Przeprowadzili szereg eksperymentów i odkryli, że jajko jest bardziej wytrzymałe, gdy upadnie na bok. Ich badania zostały opisane na łamach Communications Physics i pokazują, że warto weryfikować nawet od dawna „ustalone” powszechne przekonania.



Stany Zjednoczone skupią się na Księżycu przed wyprawą na Marsa?

9 października 2017, 11:19

Amerykański National Space Council, ustanowiony w 1989 roku, zebrał się po raz pierwszy od 24 lat. Organizację powołał do życia prezydent George H. W. Bush. W jej skład wchodzili wysocy rangą urzędnicy, tacy jaki sekretarz stanu, sekretarz skarbu, dyrektor CIA czy szef NASA. Pomiędzy NSC a NASA szybko doszło do poważnych tarć i już w 1993 roku NSC zostało rozwiązane, a jego obowiązki przejął National Science and Technology Council.


Drożdże piekarskie (Saccharomyces cerevisiae)

Wspierają "swoich", odrzucają obcych

14 listopada 2008, 00:18

Zaledwie jeden gen wystarcza, by drożdże zamieniły się z organizmów samolubnych w altruistyczne. Co więcej, współpracujące ze sobą komórki eliminują ze swoich grup "oszustów", skazując ich na samotność i większe ryzyko śmierci.


Tajemnica komórek jajowych rozwiązana. Wiemy, jak zachowują młodość przez dekady

24 lipca 2025, 10:29

Kobiety rodzą się z 1-2 milionami oocytów, z których powstają komórki jajowe. Do menopauzy ich liczba spada do kilkuset. Każda z tych komórek musi przez około 50 lat unikać zużycia się, by móc dojrzeć i być gotową do zapłodnienia. Nowe badania pokazują, w jaki sposób komórki to osiągają. Badając ponad 100 świeżo podarowanych nam jajeczek, największy zbiór tego typu, odkryliśmy zadziwiająco minimalistyczną strategię, która pomaga komórkom pozostać w stanie dziewiczym przez wiele lat, mówi doktor Elvan Böke z Centre for Genomic Regulation.


Człowiek wciąż lepiej steruje dronem niż sztuczna inteligencja

27 listopada 2017, 15:32

Sztuczna inteligencja wciąż gorzej od ludzi radzi sobie z pilotowaniem dronów na torze przeszkód, jednak przewaga Homo sapiens nie potrwa długo. Naukowcy z należącego do NASA Jet Propulsion Laboratory pracują nad autonomicznymi dronami sterowanymi przez sztuczną inteligencję


Skan mózgu za pomocą fMRI

Naprawdę niezwykła operacja

19 grudnia 2008, 12:07

Procedura usunięcia guza z mózgu noworodka zakończyła się wydobyciem... doskonale wykształconej stopy oraz innych, mniej rozwiniętych części ciała.


Sześć miliardów ton na sekundę: uczeni odkryli wyjątkowo żarłoczną planetę swobodną

3 października 2025, 10:09

Planety swobodne to obiekty niezwiązane z żadną gwiazdą. W przeciwieństwie do planet w Układzie Słonecznym, nie krążą wokół gwiazdy, a przemieszczają się swobodnie przez Drogę Mleczną. Zespół europejskich i amerykańskich astronomów, korzystając z Very Large Telescope Europejskeigo Obserwatorium Południowego zauważył planetę swobodną, która pochłania pył i gaz z otoczenia w tempie 6 miliardów ton na sekundę. To największe tempo przybierania na wadze dla jakiejkolwiek znanej planety.


Zaskakujące wyniki zderzeń z udziałem wirującego protonu

9 stycznia 2018, 09:32

Neutrony, powstające, gdy obracający się proton uderza w inny proton mają tendencję do lekkiego skręcania w prawo. Jednak gdy obracający się proton uderza w znacznie większy od siebie atom złota, powstające w wyniku zderzenia neutrony poruszają się wyraźnie w lewo. To było całkowicie zaskakujące. Uzyskane przez nas wyniki oznaczają, że mechanizm powstawania cząstek wzdłuż trasy poruszającego się wirującego protonu może być różny dla zderzeń proton-proton i proton-jądro atomu, mówi fizyk Alexander Bazilevsky.


Cyfrowe odzyskiwanie mowy

5 lutego 2009, 10:02

Ingrid Behrns, patolog języka z Uniwersytetu w Göteborgu, wykazała, że programy cyfrowego wspomagania pisania naprawdę pomagają osobom z afazją ruchową. Mimo że doskonale rozumieją one, co się do nich mówi, same nie potrafią wyrazić swoich myśli słowami. Często afazji ruchowej towarzyszy agrafia, czyli utrata możności pisania. Doskonałym rozwiązaniem okazało się połączenie korektora pisowni z aplikacją przewidującą wyrazy w czasie pisania.


W żołądku wilka znaleziono cały genom nosorożca włochatego. Gatunek nie wyginął przez ludzi?

16 stycznia 2026, 09:33

Naukowcy z Centrum Paleogenetyki Uniwersytetu w Sztokholmie dokonali czegoś niezwykłego. Zsekwencjonowali cały genom nosorożca włochatego, korzystając przy tym ze szczątków tego zwierzęcia znalezionych... w żołądku szczenięcia wilka sprzed 14 400 lat. Dokonanie to jest tym bardziej cenne, że okres, w którym wilk pożywiał się na nosorożcu jest czas, w którym nosorożce zaczęły wymierać. Badania wykazały, że gatunek ten pozostawał zdrowy pod względem genetycznym, a to może wskazywać, że nosorożce włochate wyginęły raczej w wyniku nagłego załamania się populacji, niż z powodu stopniowego jej zmniejszania.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk